NACE kodu nedir, hibe başvurusunda neden önemli?

Güncellenme: 5 Kasım 2026 · hibevar editörlüğü

NACE kodu nedir?

NACE kodu, işletmenizin hangi ekonomik faaliyette bulunduğunu gösteren sayısal koddur. Avrupa Birliği'nin ekonomik faaliyet sınıflamasına dayanır; Türkiye'deki ulusal sürümü TÜİK koordinasyonunda hazırlanır ve vergi, ticaret sicili gibi kayıtlarda kullanılır.

Hibe başvurusunda NACE kodu, işletmenizin o programın desteklediği sektörde olup olmadığını gösterir. Kodunuz kapsam dışındaysa projeniz ne kadar iyi olursa olsun başvurunuz uygun bulunmaz.

Kalkınma ajansları, KOSGEB ve diğer kurumlar destekledikleri veya destek dışı bıraktıkları faaliyetleri çoğu zaman bu kodlarla tanımlar. Bu yüzden başvuru rehberinde bir sektör listesi gördüğünüzde, listedeki ifadeyi değil, kayıtlı kodunuzu esas alarak karşılaştırma yapın.

Kod nasıl okunur?

Sınıflama genelden özele doğru ilerler: en üstte harfle gösterilen kısımlar (örneğin C kısmı imalat) bulunur, altında iki haneli bölümler, ardından grup, sınıf ve alt sınıflar gelir. Türkiye'de esnaf ve ticaret kayıtlarında kullanılan ulusal sürüm altı haneli düzeye kadar iner; Ticaret Bakanlığı bu sürümü 'Altılı' olarak adlandırır.

Bir program 'Bölüm 62' dediğinde, kodunuzun ilk iki hanesinin 62 olması gerekir. 'Kısım C' dendiğinde ise imalat kısmındaki tüm bölümler kapsama girer.

Kodlar zaman zaman yeni faaliyetleri karşılamak için bölünür veya birleştirilir. Bu nedenle birkaç yıl önce aldığınız bir kodun bugünkü listede aynı numarayla durduğunu varsaymayın; sınıflama sunucusunda güncel tanımı kontrol edin.

NACE Rev.2'den Rev.2.1'e geçiş sizi nasıl etkiler?

Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre AB, NACE Rev.2 sınıflamasını 2023/137 sayılı yönetmelikle NACE Rev.2.1 olarak güncelledi. Türkiye'de de ulusal NACE Rev.2.1-Altılı sınıflaması TÜİK koordinasyonunda tamamlanarak yayımlandı. Bu geçişte bazı faaliyetlerin kodu değişebilir.

KOSGEB, desteklenen sektörler sayfasında geçiş sürecinde eski NACE Rev.2 sınıflamasının da kullanılabileceğini belirtiyor ve desteklenen sektör listelerini hem yeni hem eski sınıflamaya göre ayrı ayrı yayımlıyor. Başvurduğunuz kurumun hangi sürümü esas aldığını çağrı belgesinden kontrol edin.

Hibe programları NACE kodunu nasıl kullanır?

Programlar genellikle desteklenen veya desteklenmeyen sektörleri NACE koduyla listeler. KOSGEB örneğinde bu fark açıkça görülür:

Çağrı belgesinde yalnızca bölüm numarası verilmişse kodunuzun ilk iki hanesine, alt sınıf düzeyinde bir liste verilmişse kodun tamamına bakın. Listede kodunuz yoksa benzer bir faaliyet adına dayanarak uygun olduğunuzu varsaymayın; kurumdan yazılı teyit alın.

• KOSGEB'in desteklediği sektörler 1 Şubat 2025 tarihli ve 32800 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiştir.
• Girişimci Destek Programı'nda iş kurma desteğine KOSGEB'in desteklediği sektörlerdeki işletmeler başvurabilir.
• Aynı programın iş geliştirme desteği ise yalnızca Kısım C (imalat), Bölüm 61 (telekomünikasyon), Bölüm 62 (bilgisayar programlama ve danışmanlık), Bölüm 63 (bilişim altyapısı ve veri işleme) ve Bölüm 72 (bilimsel araştırma ve geliştirme) kodlarına açıktır.

İşletmenizin NACE kodunu nereden öğrenirsiniz?

Kayıtlı faaliyet kodunuz vergi kayıtlarınızda yer alır. Mali müşaviriniz veya bağlı olduğunuz vergi dairesi kayıtlı kodu size bildirebilir. Şirketlerde ticaret sicili ve oda kayıtlarındaki faaliyet bilgisini de kontrol edin; bu kayıtlar arasında fark varsa başvurudan önce giderin.

Bir kodun hangi faaliyetleri kapsadığını görmek için TÜİK'in Sınıflama Sunucusu'nu kullanabilirsiniz. Burada kısım, bölüm, grup, sınıf ve alt sınıf düzeylerinde açıklamalar bulunur.

Birden fazla faaliyet kodunuz varsa programın ana faaliyete mi, yoksa projeyle ilgili faaliyete mi baktığını çağrı belgesinden öğrenin. Belgede açık bir ifade yoksa başvurudan önce kuruma yazılı olarak sorun ve cevabı saklayın.

Başvuruda NACE kodundan kaynaklanan sık hatalar nelerdir?

• Asıl faaliyeti değil, yan faaliyeti gösteren bir kodla başvurmak.
• Vergi kaydındaki kod ile ticaret sicili veya oda kaydındaki faaliyetin uyuşmaması.
• Programın desteklemediği bir kodla kayıtlı olduğunu başvurudan sonra fark etmek.
• Rev.2 ile Rev.2.1 arasındaki kod değişikliğini dikkate almadan eski listeye bakmak.
• Başvuru tarihinden hemen önce yapılan kod değişikliğinin çağrının şartlarına uyup uymadığını kontrol etmemek.

Örnek: Aynı işletme, iki farklı sonuç

Yeni kurulmuş bir yazılım şirketi düşünün. Şirketin faaliyet kodu bilgisayar programlama bölümünde (Bölüm 62) ise KOSGEB'in Girişimci Destek Programı'nda hem iş kurma hem iş geliştirme desteğine başvurabilir; elbette diğer şartları da sağlaması gerekir.

Aynı şirket faaliyetini kurulurken yanlışlıkla bir perakende ticaret koduyla kaydettirmişse durum değişir. Perakende ticaret, iş geliştirme desteğinin açık olduğu bölümler arasında yer almaz. Şirket gerçekte yazılım geliştirse bile başvuru, kayıtlı koda göre değerlendirilir.

Bu örnek, kodun yalnızca bir formalite olmadığını gösterir. İşletmenizi kurarken veya kod değiştirirken, ileride başvurmayı düşündüğünüz programların sektör listelerine de bakın.

Başvurudan önce NACE kontrol listesi

• Vergi kaydınızdaki ana faaliyet kodunu mali müşavirinizden yazılı olarak alın.
• Kodu TÜİK Sınıflama Sunucusu'nda açıp tanımın gerçek faaliyetinizi karşıladığını kontrol edin.
• Başvuracağınız programın desteklenen sektör listesini indirin ve hangi NACE sürümünü kullandığına bakın.
• Rev.2 ve Rev.2.1 listelerinde kodunuzun karşılığını karşılaştırın.
• Oda ve ticaret sicili kayıtlarınızdaki faaliyet bilgisinin vergi kaydıyla uyumlu olduğunu doğrulayın.

Kodunuzu değiştirmeniz gerekirse ne yapmalısınız?

Faaliyetiniz gerçekten değiştiyse kayıtlarınızı güncellemek mali müşavirinizle yürüteceğiniz bir işlemdir. Ancak sadece bir hibeye uymak için gerçek faaliyetinizle örtüşmeyen bir kod almak sonradan izleme ve denetimde sorun çıkarır; destekler, işletmenin fiilen o faaliyette bulunduğu varsayımıyla verilir.

Bazı programlar, başvuru tarihinden önceki belirli bir süre boyunca ilgili faaliyette bulunmayı şart koşabilir. Kod değişikliği planlıyorsanız önce çağrı belgesindeki şartı okuyun. Bu yazıdaki bilgiler 5 Kasım 2026 tarihinde resmi kaynaklardan kontrol edilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her çağrının kendi şartları vardır; başvurmadan önce ilgili çağrı metnini ve resmi duyuruyu esas alın. Açık çağrılara göz atın.