IPARD ve TKDK destekleri rehberi
Güncellenme: 5 Kasım 2026 · hibevar editörlüğü
IPARD nedir, TKDK ne yapar?
IPARD, Avrupa Birliği ile Türkiye'nin ortak finanse ettiği kırsal kalkınma programıdır; 2021-2027 dönemi IPARD III olarak adlandırılır. Programı Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) yürütür. Destek geri ödemesizdir ve yatırım tamamlandıktan sonra, uygun harcamalar karşılığında ödenir.
IPARD III'ün 12. çağrısıyla birlikte başvurular 81 ilden yapılabiliyor.
IPARD III'te hangi tedbirler var?
Her çağrı belirli bir tedbire ve sektörlere açılır. Örneğin 2026'nın 11. çağrısı yalnızca M3'e, 12. çağrısı yalnızca M1'e ayrıldı. Başvurmak istediğiniz tedbir o çağrıda yoksa sonraki ilanları beklemeniz gerekir. 11. çağrı M3 kapsamındaki altı sektörün tamamına, yani süt, kırmızı et, kanatlı eti, su ürünleri, meyve-sebze ve yumurta işleme yatırımlarına açıktı.
| Tedbir | Kapsam |
|---|---|
| M1 (101) | Tarımsal işletmelerin fiziki varlıkları: süt, kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta üreten işletmeler |
| M3 (103) | Süt, et, kanatlı, su ürünleri, meyve-sebze ve yumurtanın işlenmesi ve pazarlanması |
| M4 (201) | Tarım-çevre-iklim ve organik tarım |
| LEADER (202) | Yerel kalkınma stratejilerinin uygulanması |
| M7 (302) | Çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme |
M1'de destek oranı nasıl hesaplanıyor?
12. çağrı rehberine göre kamu katkısı toplam uygun harcamanın yüzde 60'ıyla başlar. Organik tarım sertifikalı çiftçilerin yatırımlarında ve üretici örgütlerinin ortak yatırımlarında baz oran yüzde 70'tir. Bu oranlara şu artışlar eklenir; toplam yardım oranı yüzde 75'i geçemez:
- Başvuru sahibi (veya temsile yetkili kişi) başvuru tarihinde 40 yaşın altındaysa +5 puan
- Yatırım rehberde tanımlanan dağlık alandaysa +5 puan
- Atık su ve atık yönetimi, yenilenebilir enerji veya döngüsel ekonomi harcama kalemlerinde +10 puan (yalnızca bu kalemlere uygulanır)
M1'de en az ve en fazla ne kadarlık yatırım yapılabiliyor?
12. çağrıda bu limitlerin TL karşılığı 1 Avro = 52,7585 TL kuruyla hesaplanıyor. Alt limitin altındaki yatırımlar reddediliyor, üst limiti aşan kısım ise başvuru sahibine kalıyor. Ayrıca bir yararlanıcının IPARD I, II ve III boyunca M1'den alabileceği toplam uygun harcama 1.000.000 Avro ile sınırlı; broyler ve hindide 500.000, kazda 250.000 Avro. M3'te bu toplam sınır 3.000.000 Avro.
| Sektör | En az uygun harcama | En fazla uygun harcama |
|---|---|---|
| Süt ve kırmızı et | 20.000 Avro | 750.000 Avro |
| Yumurta | 20.000 Avro | 500.000 Avro |
| Broyler ve hindi | 20.000 Avro | 375.000 Avro |
| Kaz | 20.000 Avro | 125.000 Avro |
Kimler başvurabilir?
Kamu tüzel kişileri ve kamu payı yüzde 25'ten fazla olan tüzel kişiler M1'e başvuramıyor; ziraat odaları bunun dışında. Bütçe yetmediğinde başvurular sıralama kriterlerine göre puanlanıyor. 12. çağrıda başvuru sahibinin kadın olması veya ortopedik engellilik oranının yüzde 40-59 arasında olması puan getiren kriter olarak tanımlandı.
- Ulusal Çiftçi Kayıt Sistemi'ne veya Ulusal Hayvan Kayıt Sistemi'ne kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler (M1)
- Başvuru tarihinde 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşından büyük olmayanlar; tüzel kişilerde temsile yetkili kişi için aynı yaş şartı
- Vergi sistemine kayıtlı olan, vadesi geçmiş vergi ve SGK borcu bulunmayanlar
- Kiralık arazide yatırım yapacaksa, kira süresi son ödemeden itibaren en az beş yılı kapsayanlar
2026'da hangi çağrılar açıldı?
Her iki çağrıda yatırım süresi yapım işi içermeyen yatırımlarda en fazla 9 ay, yapım işi içerenlerde en fazla 18 ay olarak planlanmalıydı. TKDK sitesinde M7 tedbiri için çağrı tarihinin 30 Eylül 2026 tarihli bir duyuruyla değiştirildiği belirtiliyor; güncel tarih için TKDK'nın destek duyurularını kontrol edin.
| Çağrı | Tedbir | Çağrı ilanındaki destek oranı | Bütçe | Son teslim |
|---|---|---|---|---|
| 11. çağrı (ilan 2 Haziran 2026) | M3 | %50-70 | 30 milyon Avro | 20 Temmuz 2026 |
| 12. çağrı (ilan 30 Haziran 2026) | M1 | %60-70 | 30 milyon Avro | 7 Eylül 2026 |
Hibe ne zaman ve nasıl ödeniyor?
IPARD'da kural olarak önce yatırımı kendi kaynağınızla veya krediyle yaparsınız, sonra ödeme talep paketiyle TKDK'dan kamu katkısını istersiniz. İş planı ve teknik proje hazırlığı gibi genel harcamalar dışında, sözleşme tarihinden önceki faturalar ödeme talebine konamaz ve ödemelerin sözleşmeden sonra yapıldığını banka dekontuyla kanıtlamanız gerekir. M1'de toplam uygun harcaması 350.000 Avro ve altındaki yatırımlarda ödeme tek taksit, daha büyük yatırımlarda en fazla iki taksit hâlinde yapılır. Yatırım süresini tek taksit olarak planlayanlar avans talep edebilir.
Son ödemeden sonra yatırımı beş yıl boyunca çalışır durumda tutmanız ve önemli bir değişikliğe uğratmamanız gerekir.
Başvuruya nasıl hazırlanmalısınız?
12. çağrı ilanı, yumurta tavukçuluğunda aktif işletmelerin modernizasyonun yanında kapasite artırımı yatırımlarının da destek kapsamına alındığını belirtiyor. İlanda yer alan bazı değişiklikler için Avrupa Komisyonu onay sürecinin devam ettiği notu da düşülmüş; başvuru öncesinde TKDK'nın ilave duyurularını kontrol edin.
- Tedbirinize ait başvuru çağrı rehberini TKDK sitesinden indirin; rehber her çağrıda yeni sürümle yayımlanıyor.
- Kredi kullanacaksanız bankadan veya Tarım Kredi Kooperatifi'nden kredi niyet mektubunu erken alın.
- Online sistemin son teslim tarihinden önce kapandığını unutmayın.
- Başvuru dosyasını yatırımın yapılacağı ildeki TKDK il koordinatörlüğüne teslim edin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her çağrının kendi şartları vardır; başvurmadan önce ilgili çağrı metnini ve resmi duyuruyu esas alın. Açık çağrılara göz atın.