Kalkınma ajansı fizibilite desteği nedir?

Güncellenme: 5 Kasım 2026 · hibevar editörlüğü

Fizibilite desteği ne işe yarar?

Fizibilite desteği, bir kalkınma ajansının bölgesi için önemli gördüğü bir yatırım projesinin fizibilite etüdünü hazırlatmanız için verdiği geri ödemesiz destektir. Yatırımın kendisini değil, yatırım öncesindeki etüdü finanse eder. Bu destekten belediyeler, kamu kurumları, meslek kuruluşları, kooperatifler ve STK'lar gibi kâr amacı gütmeyen kuruluşlar yararlanabilir; şirketler yararlanamaz.

Fizibilite desteği bir proje teklif çağrısı değildir. Ajanslar bu desteği genellikle yıl içinde açık kalan bir program olarak ilan eder.

Yönetmelik ne diyor?

Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği'nin 27. maddesine göre ajans, bölgenin rekabet gücü, bölge ekonomisine yönelik risklerin önlenmesi ve yenilik ve girişimcilik kapasitesinin geliştirilmesi açısından önemli yatırım projelerinin fizibilite çalışmalarına doğrudan mali destek verebilir.

Desteklenmeyecek çalışmalar, fizibilite şablonları, uygun başvuru sahipleri ve azami tutarlar gibi ayrıntıları Bakanlık düzenler; her ajans bunları kendi başvuru rehberinde ilan eder.

• Başvurudan yalnızca Yönetmeliğin 7/A maddesinin (a) bendinde sayılan kâr amacı gütmeyen kuruluşlar yararlanabilir.
• Eş finansman zorunlu değildir, ancak eş finansman öngören teklifler öncelikli desteklenir.
• Teklif en az üç kişilik bir komisyonca, başvuru tarihinden itibaren en fazla bir ay içinde değerlendirilir ve yönetim kurulu onayına sunulur.
• Yararlanıcı fizibilite raporunu en fazla bir yıl içinde ajansa sunar; rapor süresinde verilmezse veya uygun bulunmazsa destek geri alınır.

Örnek bir 2026 rehberinde tutarlar nasıl?

Tutarlar ve oranlar ajanstan ajansa değişir. Aşağıdaki tablo Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı'nın (OKA) 2026 turizm odaklı fizibilite desteği rehberinden alınmış bir örnektir.

Hangi çalışmalar desteklenir, hangileri desteklenmez?

OKA rehberine göre işletme modeli içeren yatırım projelerinin fizibilite etütleri desteklenir. Yalnızca araştırma, mevcut durum analizi, strateji geliştirme veya uygulama projesi hazırlama niteliğindeki başvurular desteklenmez.

Makine-ekipman alımı, inşaat, arazi ve bina alımı, personel maaşları ve genel idari giderler uygun maliyet sayılmaz. Uygun maliyetler esas olarak piyasa fiyatına uygun danışmanlık ve hizmet alımları, KDV ve görünürlük giderleridir. Rapor, Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'ndeki formata uygun hazırlanmalıdır.

Hizmeti kim satın alır, ödeme nasıl yapılır?

Teknik destekten farklı olarak fizibilite desteğinde hizmeti ajans değil, yararlanıcı satın alır. OKA rehberinde 50.000 TL ve üzerindeki hizmet alımları için ayrıntılı teknik şartname ve en az iki proforma faturanın KAYS'a yüklenmesi isteniyor. Yararlanıcının nüfuzu altındaki kişiler yüklenici olamaz.

Aynı rehbere göre teminat verildikten sonra destek tutarının %60'ı ön ödeme olarak aktarılır. %20 ara rapor, kalan %20 nihai rapor onaylandıktan sonra 30 gün içinde ödenir. Destek tutarı 2.000.000 TL'yi aşan projelerde denetim raporu istenir.

Değerlendirme nasıl yapılıyor?

OKA rehberinde başvurular önce idari ve uygunluk kontrolünden geçer. Ardından 100 puan üzerinden teknik ve mali değerlendirme yapılır: ilgililik 45, yöntem ve sürdürülebilirlik 30, bütçe ve maliyet etkinliği 25 puandır.

Başarılı sayılmak için ilgililik bölümünden en az 35, ortalamada en az 65 puan gerekiyor. Rehber ayrıca bir başvuru sahibinin aynı yıl en fazla iki başvuru yapabileceğini ve en fazla bir proje için destek alabileceğini belirtiyor.

İki değerlendirici arasında 20 puan veya daha fazla fark çıkarsa teklifi üçüncü bir üye değerlendirir. Desteklenen projelerin kayıtlarının proje bitiminden sonra on yıl saklanması gerekir.

Teknik destek ve güdümlü projeden farkı ne?

Teknik destekte ajans eğitim veya danışmanlık hizmetini sizin adınıza sağlar ve size para aktarmaz. Fizibilite desteğinde ise para sözleşmedeki banka hesabınıza gelir ve etüdü yapacak firmayı siz seçip ödersiniz. Bu yüzden fizibilite desteğinde satın alma kuralları, teminat ve raporlama yükü daha fazladır.

Güdümlü proje desteği ise Yönetmeliğin 28. maddesine göre fizibilitesi Bakanlıkça onaylanmış, bölge planındaki öncelikler doğrultusunda çağrısız desteklenen model projelerdir. OKA'nın 2026 rehberi, güdümlü proje gibi programlara sunulacak projelerin fizibilitelerini de öncelikler arasında sayıyor. Yani iyi hazırlanmış bir fizibilite, daha büyük bir desteğe giden ilk adım olabilir.

OKA takviminde KAYS başvurusundan sonra taahhütnamenin en geç 5 iş günü içinde imzalanması, sözleşmenin de bildirimden sonra en geç 10 iş günü içinde e-imzayla imzalanması isteniyor.

Başvuru öncesi kontrol listesi

Fizibilite desteğinde en sık ret nedeni, çalışmanın bir yatırım fizibilitesi değil genel bir araştırma olarak kurgulanmasıdır.

• Kendi bölgenizdeki ajansın güncel fizibilite rehberini indirin; başka bir ajansın rakamlarını kullanmayın.
• Fizibiliteyi yapılacak somut bir yatırıma bağlayın ve rehberdeki önceliklerden hangisine hizmet ettiğini yazın.
• Teknik şartnameyi fizibilite formatını içerecek şekilde hazırlayın ve en az iki teklif toplayın.
• Kurumunuzun ajansa olan yasal pay borcu varsa sözleşme imzalayamayacağınızı unutmayın.
• Fizibilite sonrası yatırım için hangi kaynağı kullanacağınızı baştan düşünün; bu destek yatırıma kaynak sağlamaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her çağrının kendi şartları vardır; başvurmadan önce ilgili çağrı metnini ve resmi duyuruyu esas alın. Açık çağrılara göz atın.