Kooperatiflere yönelik hibe ve destekler

Güncellenme: 5 Kasım 2026 · hibevar editörlüğü

Kooperatifler hangi hibelere başvurabilir?

Kooperatiflere özel en bilinen hibe programı, Ticaret Bakanlığı'nın Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES)'tir. 2026 döneminde bu program, ortaklarının çoğunluğu kadın olan kooperatiflerin makine-ekipman alımlarını ve nitelikli personel istihdamını destekledi.

Bunun dışında kooperatifler, uygun başvuru sahipleri arasında sayıldıkları kalkınma ajansı ve diğer kamu programlarına da başvurabilir. Ancak bazı büyük programlar, örneğin TÜBİTAK 1501, kooperatifleri açıkça kapsam dışında tutar. Her çağrıda 'kimler başvurabilir' bölümünü kontrol edin.

Bu yazıda yalnızca resmi kurum sayfalarında doğrulanabilen bilgilere yer verdik. Tutar ve oranlar 2026 dönemine aittir; yeni dönemde değişebilir.

KOOP-DES nedir ve kim yürütür?

KOOP-DES, Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliği'ne dayanan ve Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen bir hibe programıdır. Bakanlığa göre amacı, kooperatiflerin üretim ve istihdama katkı sağlayacak yatırım projelerini desteklemek, verimliliklerini artırmak ve yeni üretim tekniklerine erişimlerine katkı sunmaktır.

Programa yalnızca kuruluşu, işleyişi ve denetimi Ticaret Bakanlığı'nca yapılan kooperatifler ve üst kuruluşları başvurabilir. Kooperatifiniz başka bir bakanlığın denetimindeyse o kurumun duyurularına bakmanız gerekir.

2026'da KOOP-DES'e kimler başvurabildi?

2026 duyurusuna göre program, ortaklarının çoğunluğunu kadınların oluşturduğu ve kadın emeğini değerlendirmeyi amaçlayan kooperatifler ve üst kuruluşları için açıldı. Başvurular 13 Nisan - 15 Mayıs 2026 tarihleri arasında, kooperatif merkezinin bulunduğu Ticaret İl Müdürlüğüne yapıldı. Son tarihten sonra gelen başvurular değerlendirmeye alınmadı.

Başvuran kooperatiften mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirmiş olması ve aynı proje için başka bir kamu kaynağından destek almamış olması beklenir. Projenin üretime ve istihdama katkısı, sürdürülebilirliği, piyasa araştırmasına dayanması ve kooperatifin faaliyet konusuna uygunluğu değerlendirilir.

Destek tutarı ve oranı ne kadar?

Hibeye esas proje tutarının üst sınırları ve Bakanlığın karşıladığı oranlar 2026 duyurusunda aşağıdaki gibi belirlendi. Kalan kısmı kooperatif kendi kaynağından karşılar.

Başvuru dosyasında hangi belgeler istendi?

Makine-ekipman başvurusunda Proje Başvuru Formu ile birlikte şu belgeler istendi. Nitelikli personel desteği yalnızca makine-ekipman desteği alan kooperatiflere verildiği için iki başvurunun birlikte yapılması gerekir; son iki yıl içinde makine-ekipman hibesi almış kooperatifler de personel desteğine başvurabilir.

Belgeleri il müdürlüğüne teslim etmeden önce bir kopyasını kooperatifte saklayın ve teslim tarihini kayıt altına alın.

• Kooperatifin yetkili organ kararı ve imza sirküleri
• Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin adli sicil belgeleri
• Son genel kurula sunulan bilanço ve hazirun listesi
• Alınacak makine-ekipmanın teknik şartnamesi
• Piyasa araştırmasına dayanan fiyat teklifleri veya proforma fatura
• Ortakların cinsiyet dağılımına ve başka kamu desteği alınmadığına ilişkin taahhütnameler

Satın alma nasıl yapılıyor?

2026 duyurusuna göre mal alımı 750.000 TL ve altındaysa kooperatif doğrudan temin usulüyle tekliflerini toplar ve hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra uygun yükleniciyle alım sözleşmesi yapar. 750.000 TL'nin üzerindeki alımlarda pazarlık usulü uygulanır.

Başvurular İl Proje Yürütme Birimi, İl Proje Komisyonu ve Merkez Proje Komisyonu aşamalarından geçerek karara bağlanır. Hibe sözleşmesi imzalanmadan alım yapmayın; sözleşme öncesi yapılan harcamalar sorun yaratabilir.

Kooperatifler hangi programlara başvuramaz?

TÜBİTAK'ın 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı sayfasında, kooperatiflerin bu programa başvuru yapamayacağı açıkça yazılıdır. 1501 ve 1507'ye yalnızca KOBİ ölçeğindeki sermaye şirketleri başvurabilir. Ar-Ge projesi olan bir kooperatif, bu programlar için ayrı bir sermaye şirketi kurmayı veya ortaklarıyla birlikte farklı bir yapı oluşturmayı değerlendirebilir; bunu yapmadan önce bir mali müşavirle görüşün.

Kooperatif başvurularında sık görülen eksikler nelerdir?

KOOP-DES duyurusu, eksik ve hatalı belge içeren başvuruların mevzuata göre değerlendirileceğini belirtir. Belge listesi uzun olduğu için başvurudan önce her belgeyi tek tek işaretleyin.

Uygulamada en çok zorlanılan konular güncel genel kurul belgeleri, imza yetkilerinin doğru belgelenmesi ve fiyat tekliflerinin gerçek bir piyasa araştırmasına dayanmasıdır. Tekliflerin aynı makine için ve karşılaştırılabilir teknik özelliklerle alınmasına dikkat edin. Ortak sayınızdaki kadın oranı destek oranını doğrudan etkilediğinden, ortak listenizin ve taahhütnamenizin birbiriyle tutarlı olduğunu kontrol edin.

Bir sonraki döneme nasıl hazırlanabilirsiniz?

Program koşulları her yıl yayımlanan duyuruyla belirlenir. 2027 dönemi için tutar ve oranlar değişebileceğinden yeni duyuruyu okumadan başvuru planı yapmayın.

• Genel kurul, bilanço ve ortak kayıtlarınızı güncel tutun; eksik genel kurul başvuruyu zorlaştırır.
• Almak istediğiniz makine için şimdiden teknik şartname ve en az birkaç fiyat teklifi hazırlayın.
• Projenin kaç kişiye iş sağlayacağını ve ürünün nereye satılacağını somut rakamlarla yazın.
• Yeni dönem duyurusu için Ticaret Bakanlığı'nın KOOP-DES sayfasını ve il müdürlüğünüzü takip edin; sorularınızı [email protected] adresine iletebilirsiniz.
• Kalkınma ajansı çağrılarında kooperatiflerin uygun başvuru sahibi olup olmadığını her çağrının rehberinden kontrol edin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her çağrının kendi şartları vardır; başvurmadan önce ilgili çağrı metnini ve resmi duyuruyu esas alın. Açık çağrılara göz atın.