Proje performans göstergeleri nasıl belirlenir?

Güncellenme: 5 Kasım 2026 · hibevar editörlüğü

Performans göstergesi nedir?

Performans göstergesi, projenizin amacına ve sonuçlarına ne ölçüde ulaştığını sayıyla gösteren ölçüttür. İyi bir gösterge neyin, kimde, nerede, ne kadar ve ne zamana kadar değişeceğini söyler. Kalkınma ajansı projelerinde göstergeler yalnızca başvuruyu güçlendirmez; sözleşmeye girer, izlenir ve proje sonunda gerçekleşmeyle karşılaştırılır.

İzmir Kalkınma Ajansı'nın Proje Hazırlama Kılavuzu göstergeleri, projeyi daha objektif ve sonuç odaklı yönetmeyi sağlayan ve izleme ile değerlendirmeye temel oluşturan araçlar olarak tanımlar.

Göstergeleri nereden seçersiniz?

Kalkınma ajansı başvurularında göstergeler çoğunlukla serbestçe yazılmaz. İZKA kılavuzuna göre KAYS'ta gösterge tanımları program yürütücüsü tarafından önceden hazırlanmış bir listeden seçilir. Listede olmayan ama projeniz için önemli bir gösterge varsa bunu mantıksal çerçeve matrisinin ilgili sütununa ekleyebilirsiniz.

Başvuru rehberinin ekinde programın gösterge listesi bulunur. Serhat Kalkınma Ajansı'nın 2026 hızlandırıcı hibe rehberinde bu liste “EK F: Program Performans Göstergeleri” adıyla zorunlu ek olarak verilmiştir. Programın mantıksal çerçevesinde de “desteklenen işletme sayısı”, “kadın ve genç istihdam sayısı”, “yeni oluşturulan yeşil istihdam sayısı” gibi göstergeler yer alır. Önce bu listeyi okuyun; projenizin gerçekten etkileyeceği göstergeleri seçin.

Kaç gösterge seçeceğiniz konusunda İZKA kılavuzu, projenizle ilgili olan mümkün olduğunca fazla gösterge tanımına yer vermenin olumlu olacağını söyler. Buradaki anahtar kelime “ilgili” kelimesidir: seçtiğiniz her gösterge için hedef değer yazacak, bunu izleyecek ve belgeleyeceksiniz. Projenizle bağı zayıf bir göstergeyi yalnızca liste uzun görünsün diye eklemek, proje sonunda gerçekleşmeyen bir taahhüt anlamına gelebilir.

İyi bir gösterge hangi özellikleri taşır?

İZKA kılavuzu iyi bir göstergenin İngilizce SMART kısaltmasıyla özetlenen beş niteliği taşıması gerektiğini söyler:

Bir gösterge cümlesi nasıl kurulur?

Kılavuz, göstergenin beş soruya cevap vermesini önerir: nerede (yer), ne zaman (zaman), kim (hedef grup), nasıl bir değişim (nitelik) ve ne kadar (nicelik). Bu beş parçayı tek cümlede birleştirdiğinizde gösterge tanımınız ortaya çıkar.

Kılavuzdaki örnek şöyledir: “X İlçesinde, sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranının proje başlamadan önceki %54 değerinden, proje bitiminden sonraki 1 yılın sonunda %75'e yükseltilmesi.” Bu cümlede başlangıç değeri, hedef değeri, hedef grup, yer ve tarih bulunur.

Başlangıç ve hedef değerleri nasıl belirlemelisiniz?

Başlangıç değeri, bugünkü durumu gösteren ve belgeyle kanıtlanabilen değerdir: SGK hizmet dökümündeki çalışan sayısı, son yılın üretim kayıtları, faturalar gibi. Kanıtlayamayacağınız bir başlangıç değeri yazmayın; proje sonunda farkı gösteremezsiniz.

Hedef değeri faaliyetlerden türetin. Satın alacağınız makinenin kapasitesi, eğitim vereceğiniz kişi sayısı veya işe alacağınız personel bütçede ve faaliyet planında ne kadar ise hedef de o kadar olmalıdır. İZKA kılavuzu başvuru formunda sadece ulaşılabilir ve gerçekçi hedefler yazılmasını ister; yüksek hedef puan getirebilir ama tutturulamazsa sorun yaratır.

Her göstergenin doğrulama kaynağı neden gerekir?

Doğrulama kaynağı, göstergenin gerçekleştiğini ajansa nasıl kanıtlayacağınızdır. İZKA kılavuzuna göre kaynak; bilginin biçimini, kimin sağlayacağını ve hangi sıklıkla toplanacağını belirtmelidir. Örneğin istihdam için SGK kayıtları, kapasite için üretim kayıtları veya kurulum tutanağı, eğitim için katılım listeleri ve sertifikalar kullanılabilir.

Ara ve nihai raporlarda bu belgeleri sunmanız istenir. Belgesini toplayamayacağınız bir göstergeyi seçmeyin.

Göstergeler başvurunun başka nerelerinde geçer?

Aynı göstergeler ve aynı rakamlar başvurunun üç yerinde birebir aynı olmalıdır: başvuru formunun performans göstergeleri bölümü, mantıksal çerçeve matrisi ve beklenen sonuçlar bölümü. İZKA kılavuzu, beklenen etkilere ilişkin sayısal değerlerin göstergelere atfedilen değerlerle uyumlu olmasını ayrıca vurgular. Proje özetinde verdiğiniz rakamlar da bunlarla aynı olmalıdır; bkz. “Hibe başvurusunda proje özeti nasıl yazılır?”.

Değerlendirmede göstergeler ayrıca puanlanır. Serhat Kalkınma Ajansı'nın 2026 rehberinde “Teklifte, projenin sonucuna yönelik objektif olarak doğrulanabilir göstergeler yer alıyor mu?” sorusu 5 puanlık bir ölçüttür.

Hedefi tutturamazsanız ne olur?

Göstergeler sözleşmeye bağlandığı için gerçekleşmemesi ödemeyi etkileyebilir. Serhat Kalkınma Ajansı'nın 2026 rehberine göre yararlanıcı sözleşme koşullarını yerine getirmezse ajans destek tutarını azaltabilir veya ödenen tutarların geri ödenmesini isteyebilir; nihai ödeme netleştirildikten sonra yerine getirilemeyen performans göstergeleri için, sözleşmede yazılmış olması kaydıyla, nihai destek tutarından yüzde 5 oranında kesinti yapılabilir.

Kesinti oranı ve uygulaması programdan programa değişebilir. Kendi çağrınızın rehberine ve imzalayacağınız sözleşmeye bakın. Sözleşme sonrası süreç için “Hibe kazandıktan sonra: sözleşme, ön ödeme ve raporlama” yazımızı okuyabilirsiniz.

Örnek gösterge tablosu nasıl görünür?

Aşağıdaki satırlar yalnızca biçimi göstermek için hazırlanmış kurgusal örneklerdir; herhangi bir program listesinden alınmamıştır. Kendi başvurunuzda programın gösterge listesindeki tanımları kullanın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her çağrının kendi şartları vardır; başvurmadan önce ilgili çağrı metnini ve resmi duyuruyu esas alın. Açık çağrılara göz atın.